Ryż jaśminowy i basmati można przygotować w parowarze, umieszczając je w żaroodpornym naczyniu z wodą, a nie w perforowanym koszu. Przed gotowaniem można dokładnie przepłukać ziarna. Basmati najczęściej potrzebuje około 30 minut, a jaśminowy 25-30 minut. Po ugotowaniu odstaw ryż na parę minut, aby wchłonął wilgoć i stał się puszysty.
Ryż jaśminowy i basmati można ugotować w parowarze, wsypując ziarna do żaroodpornej, nieperforowanej miski i dodając odmierzoną wodę. Jaśminowy paruje najczęściej 25-30 minut, a basmati 30-35 minut od chwili, gdy urządzenie zacznie wytwarzać parę; czas zależy od modelu i wcześniejszego moczenia.
Po ugotowaniu spulchnij ryż widelcem, a porcję przeznaczoną na później szybko schłodź i wstaw do lodówki.
Ta metoda daje efekt, gdy nie chcesz pilnować garnka na kuchence albo przygotowujesz parę składników równocześnie. Ziarna gotują się w misce nad wodą ze zbiornika parowaru, więc nie należy wsypywać ich do perforowanego kosza. Przygotowanie ryżu jaśminowego i basmati w parowarze wymaga przede wszystkim wypłukania skrobi, dobrania proporcji płynu i sprawdzenia miękkości pod koniec gotowania. Odmiany różnią się aromatem i strukturą: jaśminowy jest delikatniejszy i bardziej kleisty, jednak basmati po ugotowaniu powinien pozostać sypki.
Płukanie, proporcje i czas parowania
Przed uruchomieniem urządzenia przygotuj:
- Odmierz ryż i przepłucz go parękrotnie w zimnej wodzie, aż będzie prawie klarowna. Ogranicza to nadmiar skrobi na powierzchni ziaren.
- Namocz basmati przez 20-30 minut, jeśli zależy ci na długich, równomiernie ugotowanych ziarnach. Jaśminowy można gotować bez moczenia; krótkie, około 10-minutowe namaczanie jest opcjonalne.
- Przełóż ryż do miski przeznaczonej do parowaru. Na jedną miarkę jaśminowego wlej około 1,1-1,2 miarki wody, a na basmati około 1,25 miarki. Sprawdź zalecenia producenta, bo chłonność ziaren i konstrukcja urządzenia się różnią.
- Ustaw miskę w koszu, nalej wodę do zbiornika zgodnie z instrukcją i przykryj naczynie, jeśli producent dopuszcza taką metodę. Pokrywka ogranicza skraplanie nadmiaru pary na powierzchni ryżu.
- Paruj do miękkości, a następnie odstaw miskę na 5-10 minut. Rozdziel ziarna widelcem lub łopatką, nie ugniatając ich.
Podane czasy dotyczą pracy urządzenia z wytworzoną już parą i pełnej porcji w standardowej misce.
Jeśli ryż jest nadal twardy, dolej do niego niewielką ilość gorącej wody i paruj jeszcze 5-10 minut. Gdy na dnie pozostaje płyn, następnym razem zmniejsz jego ilość. Basmati po namoczeniu może ugotować się szybciej, dlatego zacznij sprawdzać jego strukturę parę minut przed końcem orientacyjnego czasu. Sól dodana do wody jest opcjonalna; przyprawy, zioła lub troszkę tłuszczu można dodać przed parowaniem.
Bezpieczne chłodzenie i odgrzewanie
Ugotowanego ryżu nie pozostawiaj długo w temperaturze pokojowej. Przełóż go do płytkiego pojemnika i schłódź możliwie szybko, najlepiej w ciągu godziny, po czym przechowuj w lodówce w temperaturze do 4°C. Ze względu na ryzyko namnażania bakterii Bacillus cereus ryż najlepiej zjeść w ciągu 24 godzin. Samo późniejsze podgrzanie nie usuwa toksyn, które mogły powstać w czasie niewłaściwego przechowywania.
Do odgrzewania w parowarze rozluźnij porcję, skrop ją 1-2 łyżkami wody i umieść w misce. Podgrzewaj pod przykryciem, aż całość będzie równomiernie gorąca i zacznie parować; najczęściej trwa to parę minut, zależnie od wielkości porcji.
Możesz też użyć kuchenki mikrofalowej, mieszając ryż w połowie podgrzewania. Odgrzewaj tylko porcję, którą zamierzasz zjeść, i nie podgrzewaj jej ponownie.
Przygotowanie ziaren przed parowaniem
Ryż jaśminowy i basmati przed włożeniem do parowaru należy wypłukać, a namaczanie dopasować do odmiany i oczekiwanej tekstury.
Płukanie usuwa nadmiar skrobi z powierzchni ziaren, za pomocą czego po ugotowaniu mniej się kleją. Proporcje wody dotyczą ryżu umieszczonego w naczyniu z pokrywką, a nie wody w zbiorniku parowaru.
Wsyp ziarna do miski, zalej zimną wodą i delikatnie poruszaj dłonią. Odlej mętną wodę, po czym powtórz czynność. Nie pocieraj ziaren mocno o siebie: basmati łatwo się łamie, a uszkodzone ziarna uwalniają więcej skrobi. Po płukaniu ryż dokładnie odsącz na sicie. Pozostawiony na parę minut nie powinien ociekać wodą, bo utrudnia to precyzyjne odmierzenie płynu do gotowania. Namaczanie nie jest obowiązkowe, ale poprawia równomierność mięknięcia, przede wszystkim w przypadku długich ziaren basmati.
Jeśli je stosujesz, mocz ryż w zimnej wodzie, a po namoczeniu odcedź go przed odmierzeniem nowej porcji. Nie wlewaj do naczynia wody z moczenia – zawiera skrobię i zaburza proporcje.
Jak dokładnie wypłukać jaśminowy i basmati?
Jaśminowy najczęściej wystarczy przepłukać 3-4 razy, aż woda będzie wyraźnie mniej mętna; nie musi stać się całkiem przezroczysta. Basmati płucz do chwili, gdy woda będzie niemal klarowna, najczęściej przez 4-6 zmian. Różnica wynika z ilości skrobi na powierzchni i tego, że basmati ma pozostać możliwie sypki.
Często wygodnie jest płukać ryż w dużej misce, a następnie odlewać wodę przez sito. Przy bardzo drobnych otworach zwykły durszlak może przepuszczać krótkie lub połamane ziarna. Jeżeli ryż basmati był długo przechowywany i jest suchy, namocz go przez 20-30 minut. Jaśminowy możesz moczyć krócej, około 15-20 minut, albo pominąć ten etap. Po namaczaniu odcedzaj oba rodzaje przez parę minut.
Ile wody dodać po płukaniu i namaczaniu?
Do naczynia z ryżem przyjmij jako punkt wyjścia 1 część ryżu na 1,25 części wody dla jaśminowego oraz 1 część na 1,5 części dla basmati. Chodzi o objętość, na przykład szklankę ryżu i odpowiednio 1¼ lub 1½ szklanki wody.
To proporcje dla ryżu wypłukanego, lecz nienamoczonego; wynik może się nie różnić zależnie od modelu parowaru i szczelności naczynia. Po namoczeniu ziarna wchłonęły już część płynu, dlatego zmniejsz ilość dodawanej wody. Dla basmati zacznij od około 1,1-1,25 części wody na część ryżu, a dla jaśminowego od 1-1,1 części. Nie odmierzaj wody „na oko” na podstawie jej poziomu w zbiorniku parowaru – zbiornik i naczynie z ryżem pełnią różne funkcje. Przy pierwszym użyciu danej odmiany sprawdź efekt po jednym cyklu i skoryguj proporcję o 1-2 łyżki na szklankę ryżu, zamiast od razu zmieniać ją mocno.
Po ugotowaniu w parowarze ryż szybko traci parę, dlatego sposób chłodzenia, szczelne opakowanie i krótki czas przechowywania mają znaczenie.
Przechowywanie i odgrzewanie ryżu z parowaru bez utraty wilgotności
Ugotowany ryż zachowa wilgoć, jeśli szybko trafi do lodówki w płytkim, szczelnym pojemniku. Do odgrzewania wyjmuj tylko potrzebną porcję i podgrzewaj ją pod przykryciem, z niewielkim dodatkiem wody.
Ryżu nie należy pozostawiać na blacie, by „sam ostygł” – w temperaturze pokojowej mogą namnażać się bakterie Bacillus cereus. Rozłóż go cienką warstwą w pojemniku, zamknij pokrywę i schłodź możliwie szybko; lodówka powinna utrzymywać temperaturę do 4°C. Szybkie schłodzenie ogranicza ryzyko mikrobiologiczne, a szczelne zamknięcie spowalnia wysychanie ziaren.
- Po zakończeniu gotowania przełóż ryż czystą łyżką do płytkiego pojemnika.
- Podziel większą ilość na porcje, aby szybciej i równomierniej się schłodziła.
- Nie trzymaj ryżu w temperaturze pokojowej dłużej niż godzinę.
- Zamknij pojemnik pokrywką, gdy tylko ryż przestanie intensywnie parować.
- Wstaw go do lodówki, z dala od surowych produktów.
- Zużyj schłodzony ryż najlepiej w ciągu 24 godzin.
- Odgrzej tylko jedną porcję i nie schładzaj jej ponownie.
| Sposób przechowywania | Ochrona wilgotności | Zalecany czas |
|---|---|---|
| Szczelny pojemnik w lodówce | Dobra, ogranicza wysychanie | Do 24 godzin |
| Pojemnik z luźną pokrywą | Słabsza, ryż szybciej obsycha | Tylko w czasie krótkiego chłodzenia |
| Porcje w zamrażarce | Dobra po szczelnym zapakowaniu | Najlepiej do 1 miesiąca |
Do odgrzewania w parowarze przełóż ryż do naczynia odpornego na temperaturę i skrop go odrobiną wody. Przykryj naczynie, by para nie uciekała, i podgrzewaj do chwili, gdy cała porcja będzie równomiernie gorąca. W mikrofalówce podobny efekt daje przykrycie ryżu oraz dodanie łyżeczki wody na porcję. Ryż podgrzewaj tylko raz i spożyj od razu po osiągnięciu wysokiej temperatury. Zamarzniętej porcji nie trzeba wcześniej rozmrażać, jeśli urządzenie pozwala podgrzać ją .
Ugotowany ryż jaśminowy po schłodzeniu często zbija się w zwarte grudki, ponieważ skrobia na powierzchni ziaren tężeje. Podczas odgrzewania trzeba więc przywrócić im wilgoć i temperaturę, ale nie zamienić parowaru w kąpiel wodną. Najlepszy efekt daje łagodne ogrzewanie parą: ziarna miękną równomiernie, a ich delikatny aromat pozostaje wyczuwalny.
Jak odgrzać ryż jaśminowy w parowarze, żeby pozostał sypki?
Przełóż porcję do płytkiego, żaroodpornego naczynia, które mieści się w komorze urządzenia. Nie wsypuj ryżu do kosza z dużymi otworami – ziarna mogą przez nie wypadać, a skroplona woda łatwo je rozmiękcza. Rozdziel grudki widelcem lub łopatką, nie ugniatając ich. Na jedną porcję, około 200-250 g, dodaj 1-2 łyżki wody. Jeśli ryż jest tylko lekko zbity, wystarczy mniejsza ilość.
Przykryj naczynie luźno pokrywką albo folią z kilkoma otworami.
Osłona ograniczy skraplanie pary prosto na ziarnach, a niewielkie ujście pozwoli jej krążyć. Wstaw naczynie do nagrzanego parowaru i ogrzewaj przez 5-8 minut. Czas zależy od grubości warstwy oraz tego, czy porcja była zimna, czy wcześniej ogrzała się do temperatury pokojowej. Nie zwiększaj go od razu: nadmiar pary może sprawić, że ryż stanie się lepki. Po wyjęciu odczekaj około minuty, następnie delikatnie przemieszaj ziarna widelcem, unosząc je od dna.
Nie mieszaj energicznie – uszkodzone, napęczniałe ziarna uwalniają skrobię i sklejają się. Przy odgrzewaniu ryżu jaśminowego lepiej dodać troszkę wody i w razie potrzeby dogrzać go jeszcze minutę, niż od razu mocno zwilżyć całą porcję.
Jak rozpoznać, że ryż jaśminowy jest już gotowy?
Sprawdź środek porcji, jej wierzch: ziarna powinny być gorące, miękkie i łatwo rozdzielać się po lekkim poruszeniu widelcem. Jeśli w środku są chłodne, przykryj naczynie ponownie i dodawaj czas po 1-2 minuty. Gdy na dnie zbiera się woda, ryż ogrzewał się zbyt długo lub osłona zatrzymała za dużo skroplin. Uchyl ją i krótko doprowadź porcję do właściwej temperatury.
